Các bệnh khác

Tất cả các thông tin về bệnh loãng xương

Loãng xương (còn được gọi xốp xương hay thưa xương), là căn bệnh phổ biến ở những phụ nữ ngoài 30 tuổi đặc biệt là ở độ tuổi trên 50. Theo thống kê, cứ 3 người phụ nữ ở độ tuổi trên 50 thì có 1 người bị loãng xương. Bệnh loãng xương diễn biến từ từ và thầm lặng. Người bị loãng xương không biết mình bị bệnh cho đến khi bị biến chứng gãy xương.

Tất cả các thông tin về bệnh loãng xương 1

1. Bệnh loãng xương là gì?

Loãng xương là một chứng bệnh làm cho xương bị yếu và giòn. Bị chứng này, xương dễ bị gãy hơn bình thường. Chỉ cần một va chạm nhẹ hoặc ngã cũng có thể làm xương bị gẫy nặng.

Loãng xương và gãy xương là những nguyên nhân chính gây ra thương tích, tật nguyền lâu dài và thậm chí gây tử vong ở người lớn tuổi. Một phần năm những người bị gãy xương sẽ bị thiệt mạng trong vòng 6 tháng nếu không được chăm sóc y tế đầy đủ. Trong số những người không bị thiệt mạng thì có tới 50% sẽ không di chuyển được, hoặc phải nằm liệt giường nếu không có trợ giúp y tế thường xuyên.

Chứng loãng xương thường được gọi là chứng bệnh âm thầm, vì thường không có dấu hiệu hay triệu chứng nào cho thấy bệnh nhân bị mắc bệnh, chỉ phát hiện được khi đã có gãy xương.

Bất cứ xương nào trên cơ thể cũng có thể gãy, nhưng thông thường nhất là xương hông, xương sống, xương cổ tay, xương sườn, xương chậu và xương cánh tay.

2. Những nguyên nhân gây loãng xương

a. Những nguyên nhân loãng xương có thể thay đổi

  • Lười vận động : Người bệnh ít hoạt động hoặc không chịu hoạt động
  • Người hút thuốc : không chỉ dễ mắc các bệnh ung thư phổi, ung thư bàng quang, ung thư dạ dày… mà còn có nguy cơ bị loãng xương rất cao.
  • Người uống rượu nhiều .
  • Người nhẹ cân , có vóc dáng nhỏ con.
  • Do ăn uống hàng ngày : Ít ăn những thức ăn có chứa nhiều chất vôi (Calcium)
  • Những người thường hay bị té ngã cũng làm tăng nguy cơ loãng xương

b. Những nguyên nhân gây loãng xương không thể thay đổi

  • Yếu tố di truyền : Có cha, mẹ hay ông bà bị loãng xương hoặc là một người trong gia đình đã gãy xương vì loãng xương.
  • Người thuộc phái nữ : gần 1/3 phụ nữ bị loãng xương, ở nam là 1/8.
  • Người tây phương hoặc Á châu
  • Chậm đến tuổi dậy thì hoặc tắt kinh sớm
  • Bị chứng gầy ốm dẫn đến kinh nguyệt không đều, hay kinh nguyệt thất thường
  • Đã từng bị gãy xương do loãng xương
  • Mắc các bệnh khác như thấp khớp, bệnh gan mãn tính hoặc suy thận
  • Tuổi trên 60
  • Tuyến giáp trạng (thyroid) hay cận giáp trạng (parathyroid) hoạt động không bình thường, hoặc đã từng được điều trị bằng kích thích tố giáp trạng.
  • Thuộc phái nam nhưng có lượng kích thích tố nam thấp
  • Được chữa trị lâu dài bằng thuốc có chứa chất corticosteroids (thí dụ: Prednisone)

3. Phòng bệnh loãng xương

Đề phòng chống bệnh loãng xương, có thể áp dụng các cách sau:

  • Ăn các thức ăn chứa nhiều chất vôi (calcium) và sinh tố D. Đối với đa số, nếu dùng các phó sản của sữa (dairy products) thí dụ như sữa, da-ua, phô-ma, mỗi ngày 3 lần sẽ có đủ chất vôi cần thiết cho cơ thể.
  • Sinh tố D giúp cho cơ thể hấp thu chất vôi. Thức ăn có chứa một lượng nhỏ sinh tố D như lòng đỏ trứng gà, cá nước mặn và các loại bơ chế biến bằng chất béo thực vật (manarine). Nguồn sinh tố D dồi dào nhất là ánh mặt trới (nhưng cần chú ý tránh để da bị cháy nắng).
  • Tập những môn thể dục đòi hỏi nhiều vận động, mang trên người những vật nặng để xương cứng cáp hơn, thí dụ đi bộ, chơi tenis, nhảy múa và cử tạ.
  • Nếu có thể được nên đi kiểm tra độ đặc của xương (BMD)
  • Hỏi bác sĩ xem mình có cần uống thuốc bổ xương hay không
  • Hỏi bác sĩ xem loại thuốc nào uống có tác dụng phụ làm xương mỏng đi (để tránh)
  • Ngưng hút thuốc
  • Giảm uống rượu bia

4. Điều trị loãng xương

Mục đích chính của điều trị loãng xương là ngăn ngừa cho tế bào xương không bị mất thêm và tránh cho xương bị gãy. Ngăn ngừa gãy xương là điểm quan trọng. Tuy nhiên nếu xương đã gãy cần có những phương pháp chữa trị nhằm giảm thiểu các trường hợp bị gãy thêm xương.

Những biện pháp nhằm duy trì cho xương được rắn chắc và tránh xương bị hao mòn hoặc bị gãy mòn:

  • Ăn những thức ăn có lợi cho xương, nghĩa là có nhiều chất vôi (Calcium) và sinh tố D
  • Tập thể dục thường xuyên gồm những độc tác như mang tạ và làm mạnh xương
  • Có cuộc sống lành mạnh, không hút thuốc, không uống nhiều rượu, bia.

Các phương pháp chữa trị:

Nếu đang bị loãng xương, và dù đã bị gãy xương rồi, cũng chưa hẳn đã quá muốn để bắt đầu việc chữa trị. Ngoài việc làm ngưng sự mất mát của tế bào xương, những loại thuốc được chế biến gần đây còn làm cho xương mạnh thêm nữa. Quý vị nên thảo luận với các bác sĩ hoặc những nhà chuyên môn về xương xem loại thuốc nào phù hợp với mình nhất.

Thuốc trị loãng xương

Những loại thuốc có sẵn hiện nay để trị loãng xương hiện nay thường giúp làm tăng độ đặc của xương, giảm thiểu các trường hợp bị gãy xương. Hoặc có các loại thuốc làm tăng kích tố nữ, tăng kích tố nam, tăng kích tố tuyến cận giáp trạng… giúp tăng độ đậm đặc của xương, làm giảm chứng loãng xương.

Tuy nhiên việc sử dụng những loại thuốc này có thể gây ra những bất lợi như sau:

  • Đau bụng dưới, nhức bắp thịt hay khớp xương
  • Buồn nôn, nóng ban tử hoặc gây khó chịu ở thực quản.
  • Các loại thuốc làm tăng kích tố nữ  gây cho cơ thể bị nóng bức, khó chị trong giai đoạn tắt kinh và cũng có thể làm máu đóng cục trong tĩnh mạch.
  • Việc sử dụng các loại thuốc tăng kích tố trong thời gian dài cũng có thể làm tăng đôi chút tỉ lệ ung thư vú, chứng tai biến mạch máu não và các cơn đột quỵ
  • Các loại thuốc tăng kích tố tuyến cận giáp trạng thường gây buồn nôn, chân hay bị chuột rút và choáng váng.

Những thuốc nêu trên chỉ được chỉ định cho từng trường hợp cụ thể khi đã xác định được nguyên nhân gây loãng xương. Còn tất cả các trường hợp loãng xương dù đã xác định được nguyên nhân hay chưa (nguyên phát hay thứ phát), việc chữa trị đều cần đến thuốc bổ xương có chứa chất vôi (calcium)

Thuốc bổ có chất vôi (Calcium)

Những phụ nữ đã vào thời kỳ tắt kinh, các vị thuộc phái nam đã lớn tuổi cần một lượng chất Calcium 1000 mg-1300 mg mỗi ngày. Nếu hàng ngày thức ăn không đủ cung cấp lượng Calcium như trên, quý vị cần thảo luận với bác sĩ để được chỉ định một thuốc Calcium thích hợp.

Vitamin D

Vitamin D quan trọng trong việc giúp cho cơ thể hấp thu lượng Calcium cần thiết. Vitamin D có trong ánh mặt trời, trong một số loại thức ăn và thuốc bổ. Một số người thiếu vitamin D hơn những người khác, thí dụ người già ít khi ra khỏi nhà, những người được chăm sóc tại viện dưỡng lão, những người da màu hoặc những người vì lý do tôn giáo phải mặc quần áo che kín người.

Nguyên tắc khi dùng thuốc:

Được sự kê toa của bác sĩ

Thảo luận với người bác sĩ hoặc dược sĩ về các loại thuốc mới và cần biết rõ:

  • Tên thuốc
  • Tại sao mình cần dùng thuốc này
  • Dùng thuốc như thế nào
  • Phản ứng bất lợi của thuốc nếu có
  • Nếu cơ thể có phản ứng khó chịu với thuốc cần phải làm gì
  • Bị rắc rối về thị lực (tầm nhìn)
  • Cơ thể dễ bị mất thăng bằng và bắp thịt yếu

5. Phương pháp tập luyện giúp cho xương rắn chắc?

Bất cứ phương pháp tập thể dục nào đó đòi hỏi cơ thể của quý vị phải chịu sức nặng của chính nó và đòi hỏi quý vị phải chạy, nhảy đều giúp tạo xương mới và tránh cho xương khỏi bị hao mòn. Đi bộ, chạy, khiêu vũ, đánh vợt, bóng chuyền, cử tạ và đánh bóng rổ, đều có lợi cho xương cả (bơi lội không phải là môn thể dục có lợi cho xương)

Những lời khuyên hữu ích cho việc tập thể dục

  • Muốn gây tác động trên xương, việc tập thể dục cần phải thường xuyên và mạnh mẽ. Tốt nhất nên tập nhiều động tác thể dục khác nhau. Tập những động tác thể dục ngắn gọn, mạnh mẽ (thí dụ cử tạ hay đi bộ thật nhanh trong 15 phút) có lẽ có lợi cho xương hơn là việc đi bộ “nhàn hạ” một tiếng đồng hồ.
  • Tập thể dục ngày 2 lần (20 phút) mỗi lần cách nhau 8 tiếng đồng hồ, có lợi cho xương hơn là tập 1 lần.
  • Tập lúc đầu chậm, rồi từ từ tăng tốc độ.
  • Những động tác nhằm làm mạnh các bắp thịt, tạo thăng bằng và cải thiện sự phối hợp các vận động của cơ thể giúp tránh được sự té ngã. Tập Thái Cực Quyền và các loại thể dục tương tự (như yoga Pilates và các động tác yoga nhẹ nhàng) đều giúp tránh được bị ngã.

Tập thể dục để giúp cho chứng loãng xương

Nếu đã bị chứng loãng xương và đã từng bị gãy xương rồi, quý vị nên hỏi ý kiến bác sĩ hay nhân viên vật lý trị liệu trước khi bắt đầu chương trình tập thể dục.

Khởi đầu bằng chương trình làm mạnh xương và bắp thịt cơ bản

Ghi danh vào một lớp dạy ngăn ngừa việc té ngã

Nếu bị gãy xương rồi quý vị nên:

  • Tránh các động tác gây sự va chạm, tránh văn vẹo cơ thể hoặc nhảy nhót
  • Tránh những cử động gây những va chạm đột ngột, bất ngờ
  • Tránh những động tác làm cho phải gập người lại
  • Tránh việc cúi xuống, ngửa lên
  • Tránh nhấc những vật nặng.

Tránh té ngã

Tập thể dục giúp cho tư thế, sự cân bằng của cơ thể tốt và bắp thịt mạnh mẽ thường ít khi bị ngã và do đó ít bị thương tích. Thí dụ, những phụ nữ phải ngồi một ngày chín tiếng dễ bị gãy xương hông hoặc những phụ nữ ngồi làm việc sáu tiếng một ngày. Một số các chương trình tập thể dục đặc biệt có thể giúp tránh được nguy cơ bị té ngã khoảng 20% và cũng có thể giúp tránh bớt được những thương tích trầm trọng.

Nói tóm lại

Nên vận động thường xuyên, kể cả việc tập các động tác thể dục giúp cho tư thế và sự thăng bằng của cơ thể được mạnh mẽ

Đi khám mắt thừơng xuyên

Đi khám thính lực thừơng xuyên

Sau khi nằm hay ngồi, khi đứng lên nên từ từ để cơ thể có đủ thời giờ lấy lại thăng bằng .

Tránh những lối đi ướt át hay bị đóng băng

Tránh vội vã chạy lại trả lời điện thoại, băng qua đường, lên thang máy hoặc trong bất cứ sinh hoạt nào khác.

Nên chống gậy hay dùng một dụng cụ nào đó để giữ thăng bằng khi đi lại nếu cần

Tránh bước đi trên những chỗ gồ ghề

Hạn chế trong việc uống rượu bia

Nếu thấy có những lúc thấy choáng váng hay đứng không vững nên cho bác sĩ biết

Nên thảo luận với bác sĩ thường xuyên về việc dùng thuốc và hỏi họ xem hình có cần dùng chúng nữa hay không. Nhiều loại thuốc có thể làm cho cơ thể mất thăng bằng.

Trích tài liệu của Hội Loãng xương TP.HCM

Nói tóm lại 1
Có thể bạn quan tâm:

Ý kiến của bạn

Glucankiddy tăng sức đề kháng kích thích ăn ngon

Artrex xua tan nỗi lo bệnh khớp
0